🌷 Bloembollen planten in de herfst | Complete gids voor een kleurrijk voorjaar
Waarom plant je voorjaarsbloeiende bloembollen in de herfst?
Wie in het voorjaar wil genieten van tulpen, narcissen, krokussen, blauwe druifjes en andere voorjaarsbloeiers, begint daar al maanden eerder mee. Voor veel voorjaarsbloeiende bloembollen is de herfst namelijk het belangrijkste plantseizoen.
Dat lijkt misschien vroeg. Terwijl de tuin langzaam richting winter gaat en veel planten hun groeiseizoen afsluiten, verdwijnen de bloembollen juist de grond in.
Onder de grond gebeurt vervolgens meer dan je aan de oppervlakte ziet.
De bol bevat al een groot deel van de energie en aanleg die nodig is om later uit te lopen. Na het planten kunnen wortels zich ontwikkelen en krijgen veel voorjaarsbollen gedurende de koude periode de omstandigheden die nodig zijn voor hun verdere ontwikkeling.
Zodra in het voorjaar de bodemtemperatuur stijgt en de dagen langer worden, begint het zichtbare gedeelte van de cyclus. De eerste scheuten verschijnen en uiteindelijk volgt de bloei.
Door in de herfst vooruit te plannen, kun je daardoor al vanaf het einde van de winter kleur in de tuin krijgen.
ILLUSTRATIE: VAN HERFSTBOL TOT VOORJAARSBLOEI
Wat is eigenlijk een bloembol?
In de praktijk noemen we veel voorjaarsbloeiers simpelweg bloembollen, maar botanisch gezien bestaat er meer variatie.
Een echte bol bestaat uit verdikte delen waarin reservevoedsel wordt opgeslagen. Tulpen en narcissen zijn bekende voorbeelden.
Daarnaast bestaan er ondergrondse opslagorganen zoals knollen en knolachtige structuren. Krokussen groeien bijvoorbeeld uit een knolachtig opslagorgaan en zijn botanisch gezien dus niet hetzelfde opgebouwd als een tulp.
Voor het planten in de tuin worden deze groepen vaak gezamenlijk als bloembollen verkocht. Voor de tuinier is vooral belangrijk dat verschillende soorten hun eigen eisen kunnen hebben wat betreft plantdiepte, bodem, vocht en plantperiode.
Kijk daarom altijd naar de specifieke soort in plaats van iedere bloembol exact hetzelfde te behandelen.
Welke bloembollen plant je in de herfst?
Veel bekende voorjaarsbloeiers worden in de herfst geplant.
Denk bijvoorbeeld aan:
- tulpen;
- narcissen;
- krokussen;
- blauwe druifjes;
- sieruien;
- sneeuwklokjes;
- hyacinten;
- en verschillende andere voorjaarsbloeiende bolgewassen.
Ze bloeien niet allemaal tegelijkertijd.
Juist dat verschil maakt bloembollen zo interessant voor een tuinontwerp. Door soorten met verschillende bloeiperioden te combineren, kun je voorkomen dat alle kleur binnen een paar weken voorbij is.
Vroege soorten kunnen al aan het einde van de winter of aan het prille begin van het voorjaar verschijnen. Daarna volgen andere voorjaarsbollen en uiteindelijk nemen de later bloeiende soorten het over.
ILLUSTRATIE: VOORJAARSBOLLEN VAN VROEG NAAR LAAT
Wanneer kun je bloembollen het beste planten?
Voorjaarsbloeiende bloembollen worden doorgaans in de herfst geplant, maar er bestaat geen magische kalenderdatum waarop iedere bol de grond in moet.
De omstandigheden zijn belangrijker.
De bodem moet voldoende zijn afgekoeld, maar nog wel goed bewerkbaar zijn. Een warme nazomergrond is niet voor iedere bol ideaal, terwijl wachten tot de grond langdurig bevroren of kletsnat is het planten juist onnodig moeilijk maakt.
Globaal loopt het plantseizoen voor veel voorjaarsbollen van september tot in het late najaar.
Toch zijn er verschillen tussen soorten.
Narcissen kunnen bijvoorbeeld relatief vroeg in het najaar worden geplant. Bij tulpen wordt juist vaak wat later geplant, wanneer de bodem verder is afgekoeld.
Daarom is het beter om niet te denken: alle bloembollen moeten op dezelfde zaterdag in september de grond in.
Kijk naar het type bol, de weersomstandigheden en de bodem.
Heb je in september nog andere werkzaamheden in de tuin? Dan sluit dit mooi aan op onze Florenia-gids Planten in september? Zo bereid je je tuin voor, waarin de overgang van zomer naar herfst uitgebreider wordt behandeld.
ILLUSTRATIE: WANNEER PLANT JE WELKE VOORJAARSBOL?
Kun je bloembollen ook later planten?
Ben je in oktober niet aan planten toegekomen, dan betekent dat niet automatisch dat je bloembollen verloren zijn.
Veel voorjaarsbollen kunnen ook later in het najaar nog worden geplant zolang de grond niet bevroren en goed bewerkbaar is.
Laat bloembollen bij voorkeur niet maandenlang ongeplant in een warme ruimte liggen. Ze zijn levende plantendelen en kunnen tijdens langdurige verkeerde bewaring uitdrogen, verschimmelen of aan kwaliteit verliezen.
Heb je de bollen eenmaal gekocht, plant ze dan bij voorkeur binnen een passende periode.
Controleer ze vóór het planten.
Een gezonde bol hoort stevig aan te voelen. Een volledig zachte, sterk beschimmelde of ernstig rotte bol kun je beter niet tussen gezonde exemplaren planten.
Een droge, losse buitenste huid betekent daarentegen niet automatisch dat de bol slecht is. Bij bijvoorbeeld tulpen kan de papierachtige buitenlaag gedeeltelijk loslaten terwijl de bol zelf nog stevig en gezond is.
De juiste plek kiezen
Voordat je begint te graven, is het verstandig eerst naar de standplaats te kijken.
Veel voorjaarsbloeiende bollen houden van een zonnige tot lichte plek. In het vroege voorjaar zijn bovendien delen van de tuin zonniger dan je misschien verwacht.
Onder bladverliezende bomen kan bijvoorbeeld veel voorjaarslicht beschikbaar zijn voordat het bladerdak volledig is uitgelopen.
Dat kan interessante mogelijkheden geven voor vroege bloembollen.
Maar zonlicht is niet de enige factor.
De bodem en waterafvoer zijn minstens zo belangrijk.
Veel bloembollen verdragen een langdurig natte, zuurstofarme bodem slecht. Vooral wanneer water gedurende lange perioden rondom de bol blijft staan, neemt het risico op rotten toe.
Een plek die iedere winter wekenlang drassig blijft, vraagt daarom extra aandacht voordat je er grote aantallen bloembollen plant.
ILLUSTRATIE: DE IDEALE STANDPLAATS VOOR VOORJAARSBOLLEN
Drainage is belangrijker dan veel mensen denken
Een bloembol bevat reserves en relatief veel vocht. Dat maakt hem uitstekend uitgerust om later nieuwe groei te produceren, maar langdurig natte omstandigheden kunnen een probleem vormen.
Het doel is niet dat de bodem kurkdroog blijft.
Bollen hebben na het planten vocht nodig en wortels ontwikkelen zich in de bodem. Het probleem ontstaat vooral wanneer overtollig water onvoldoende kan wegzakken en de bol langdurig in verzadigde grond staat.
Een goede bloembollenbodem is daarom bij voorkeur:
luchtig genoeg voor wortelontwikkeling, voldoende vochthoudend om niet voortdurend uit te drogen en tegelijkertijd goed genoeg doorlatend om overtollig water af te voeren.
Heb je zware kleigrond, kijk dan eerst naar de structuur en waterafvoer van de plantplaats. Alleen een handje zand rechtstreeks onder iedere bol leggen is geen universele oplossing. Wanneer water zich juist in het plantgat verzamelt, kan zo'n plaats alsnog te nat blijven.
Bij structurele wateroverlast moet de oorzaak op grotere schaal worden bekeken.
ILLUSTRATIE: GOEDE VERSUS SLECHTE DRAINAGE BIJ BLOEMBOLLEN
Hoe diep moet je bloembollen planten?
Een van de meest gestelde vragen is: hoe diep moet een bloembol de grond in?
Een veelgebruikte vuistregel is om een bol op ongeveer twee tot drie keer zijn eigen hoogte te planten.
Een grotere bol komt daardoor dieper te staan dan een heel klein bolletje.
Maar zie dit als een praktische richtlijn en niet als een natuurwet. De optimale plantdiepte kan per soort verschillen. De instructies voor de betreffende soort of cultivar blijven daarom belangrijk.
Let er bovendien op vanaf welk punt je meet.
Bij plantdiepte gaat het om de positie van de bol onder het uiteindelijke bodemoppervlak. Wanneer je daarna nog een dikke laag grond, compost of mulch toevoegt, verandert de effectieve diepte.
Te ondiep planten kan ervoor zorgen dat bollen minder stabiel staan en sterker worden blootgesteld aan temperatuur- en vochtwisselingen.
Veel te diep planten kan de opkomst vertragen en is voor sommige soorten eveneens ongunstig.
ILLUSTRATIE: PLANTDIEPTE: DE 2-TOT-3-KEER-REGEL
Welke kant van de bloembol moet omhoog?
Bij veel bollen is het verschil duidelijk zichtbaar.
De relatief vlakke onderzijde is de plek waar de wortels ontstaan. De smallere of puntige zijde wijst omhoog en daaruit verschijnt uiteindelijk de nieuwe scheut.
Zet de bol dus met de wortelbasis naar beneden en de groeipunt omhoog.
Bij sommige kleine bollen en knollen is dat minder gemakkelijk te herkennen. Raak dan niet direct in paniek wanneer je niet precies kunt zien wat boven en onder is.
Planten beschikken over groeireacties waardoor wortels en scheuten zich in de juiste richting proberen te ontwikkelen. Correct plaatsen blijft beter, maar één klein bolletje dat per ongeluk iets scheef ligt betekent niet meteen dat er niets meer zal groeien.
Hoeveel ruimte laat je tussen bloembollen?
De juiste plantafstand hangt af van de soort, de grootte van de bol en het gewenste effect.
Wie iedere bol ver uit elkaar zet, krijgt een heel ander beeld dan iemand die bloembollen in groepen plant.
Voor een natuurlijke en volle uitstraling werken groepjes of grotere plantvakken vaak mooier dan losse bollen die op exact gelijke afstand als soldaatjes door een border staan.
Houd wel voldoende ruimte zodat planten zich kunnen ontwikkelen en het blad na de bloei licht kan ontvangen.
Bij soorten die geschikt zijn voor verwildering speelt bovendien mee dat de groep zich in volgende jaren verder kan uitbreiden.
Bloembollen in groepen planten
Bloembollen komen vaak het mooist tot hun recht wanneer je ze niet één voor één door de hele tuin verspreidt, maar in groepen plant.
Een groep van dezelfde soort of kleur vormt tijdens de bloei een duidelijk geheel. Dat geeft meestal meer impact dan wanneer dezelfde hoeveelheid bollen op grote afstand van elkaar staat.
Dat betekent niet dat iedere bol exact op dezelfde afstand moet worden geplant. Juist een iets lossere, natuurlijke verdeling kan aantrekkelijk zijn.
Een eenvoudige methode is om de bollen voorzichtig over het plantvak te verdelen en ze ongeveer te planten waar ze terechtkomen. Houd daarbij natuurlijk wel rekening met de aanbevolen plantafstand van de betreffende soort.
Wil je een formelere tuin, dan kun je juist kiezen voor strakkere patronen of herhaling van dezelfde groepen langs een pad of border.
ILLUSTRATIE: LOSSE BOLLEN VERSUS GROEPSBEPLANTING
Hoeveel afstand houd je tussen bloembollen?
Net als bij de plantdiepte bestaat er geen universele afstand die voor iedere bloembol ideaal is.
Kleine krokussen en blauwe druifjes kunnen dichter bij elkaar worden geplant dan grote sieruien of forse tulpen.
De uiteindelijke grootte van de plant speelt daarbij een belangrijke rol.
Ook het doel van de beplanting maakt verschil. Voor een tijdelijk, zeer vol kleureneffect kunnen bollen dichter bij elkaar worden gezet dan in een vak dat jarenlang moet blijven staan en zich verder mag ontwikkelen.
Zorg er in ieder geval voor dat de bollen elkaar bij het planten niet allemaal raken.
Wie bollen in een bestaande border plant, moet daarnaast rekening houden met vaste planten die later in het voorjaar uitlopen. Dat is juist een mooie combinatie: wanneer het blad van de bloembollen na de bloei minder aantrekkelijk wordt, kunnen vaste planten het langzaam aan het zicht onttrekken.
Bloembollen combineren met vaste planten
Een border hoeft in het voorjaar niet te wachten totdat vaste planten volledig zijn uitgelopen.
Bloembollen kunnen juist de periode overbruggen waarin veel vaste planten nog klein zijn.
Plant bijvoorbeeld groepen voorjaarsbollen tussen vaste planten die later in het seizoen groter worden. De bloembollen krijgen in het vroege voorjaar ruimte en licht. Tegen de tijd dat hun bloei voorbij is, begint de omringende beplanting steeds meer volume te krijgen.
Dat helpt ook bij een bekend probleem: het afstervende blad van bloembollen.
Dat blad moet na de bloei nog enige tijd blijven staan. Tussen opkomende vaste planten valt het veel minder op dan midden in een verder lege border.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN TUSSEN VASTE PLANTEN
Bloembollen in lagen planten
Je hoeft bloembollen niet altijd in één horizontale laag te planten.
Wanneer verschillende soorten verschillende plantdieptes hebben, kunnen ze ook boven elkaar worden geplaatst.
De grootste bollen die het diepst geplant moeten worden komen onderin. Daarboven komt een laag grond, gevolgd door kleinere bollen die minder diep hoeven te staan.
De scheuten van de onderste bollen groeien vervolgens tussen de hoger geplaatste bollen door naar het oppervlak.
Dit principe wordt vooral veel gebruikt in potten, maar kan ook in geschikte plantvakken worden toegepast.
Belangrijk is dat je de bollen niet rechtstreeks als een stapel op elkaar legt. Verdeel ze enigszins ten opzichte van elkaar en houd rekening met hun uiteindelijke groei.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN IN MEERDERE LAGEN PLANTEN
Wat is een bloembollenlasagne?
De zogenaamde bloembollenlasagne is een populaire manier om meerdere soorten bloembollen in één pot te combineren.
De naam verwijst naar de verschillende lagen.
Onderaan plant je grotere en dieper te planten bollen. Daarboven komt potgrond en vervolgens een tweede laag kleinere bollen. Eventueel kan daar nog een derde laag bovenop.
Door soorten met verschillende bloeiperioden te kiezen, kan dezelfde pot achtereenvolgens verschillende bloemen laten zien.
Denk aan het principe:
vroegbloeiende kleine bollen → narcissen of hyacinten → later bloeiende tulpen.
De exacte combinatie hangt af van de soorten die je kiest.
Het doel is niet om zo veel mogelijk bollen in een kleine pot te proppen. Iedere bol heeft nog steeds voldoende ruimte, water en gezonde wortelontwikkeling nodig.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLENLASAGNE STAP VOOR STAP
Welke pot gebruik je voor bloembollen?
Bloembollen kunnen uitstekend in potten worden gekweekt, mits de pot geschikt is.
Het belangrijkste is dat overtollig water kan ontsnappen.
Gebruik daarom een pot met voldoende drainagegaten. Een volledig gesloten sierpot waarin regen- of gietwater onderin blijft staan, vergroot het risico dat de bollen langdurig nat blijven.
Dat is vooral buiten tijdens een natte herfst en winter belangrijk.
Gebruik daarnaast een pot die diep genoeg is voor de gekozen bollen. Grote tulpen- of narcissenbollen vragen meer ruimte dan kleine krokussen.
Vul de pot met geschikte potgrond en laat bovenaan voldoende ruimte zodat water bij het geven niet direct over de rand stroomt.
Buitenpotten moeten bovendien bestand zijn tegen de winterse omstandigheden waarin ze worden gebruikt.
ILLUSTRATIE: DE IDEALE POT VOOR BLOEMBOLLEN
Bloembollen in potten tijdens de winter
Een bol in de volle grond wordt omgeven door een grote massa aarde. In een pot is die bescherming veel beperkter.
Bij langdurige of strenge vorst kan de inhoud van een pot daardoor sterker afkoelen.
Ook extreme nattigheid kan problemen veroorzaken.
Zet potten daarom niet op een plek waar ze voortdurend in een laag water staan. Controleer of de drainagegaten open blijven en zet een pot indien nodig iets van de ondergrond zodat water kan wegstromen.
Dat betekent niet dat de potgrond de hele winter volledig droog moet zijn.
Ook bloembollen in potten hebben vocht nodig. Het gaat vooral om het vermijden van twee uitersten: langdurig doorweekte grond en langdurige volledige uitdroging.
Bij uitzonderlijk strenge vorst kunnen kwetsbare potten en combinaties extra bescherming nodig hebben. Welke bescherming passend is, hangt af van de bolsoort, pot en lokale omstandigheden.
Bloembollen in het gazon
Een gazon kan in het vroege voorjaar veranderen in een kleurrijk bloementapijt.
Vooral kleinere voorjaarsbloeiers kunnen daarvoor geschikt zijn. Denk aan krokussen en bepaalde andere soorten die kunnen verwilderen.
Maar er zit een belangrijk praktisch gevolg aan.
Na de bloei moet het blad voldoende tijd krijgen om zijn functie te vervullen. Wanneer je het gazon onmiddellijk kort maait zodra de bloemen zijn uitgebloeid, verwijder je ook het groene blad.
Daarmee beperk je de periode waarin de plant via fotosynthese reserves kan opbouwen.
Wie bloembollen in een gazon plant, moet dus bereid zijn bepaalde delen tijdelijk wat langer te laten groeien.
Dat past uitstekend bij een natuurlijk gazon of bloemenweide, maar minder goed bij iemand die vanaf het vroege voorjaar iedere week een strak, kort gazon wil.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN IN HET GAZON: WANNEER WEER MAAIEN?
Wat betekent verwilderen?
Sommige bloembollen kunnen na het planten jarenlang terugkomen en zich onder geschikte omstandigheden geleidelijk uitbreiden.
Dat noemen we verwildering.
In plaats van ieder najaar opnieuw dezelfde plek volledig te beplanten, ontstaat na verloop van tijd een steeds natuurlijker groep.
Niet iedere bloembol is daar even geschikt voor.
Sommige soorten zijn betrouwbare meerjarige terugkomers, terwijl bepaalde sterk veredelde tulpen na enkele jaren minder krachtig kunnen bloeien.
Kies je bewust voor verwildering, dan is het daarom verstandig soorten te selecteren die daarvoor bekendstaan en ze op een plek te planten waar ze langere tijd ongestoord kunnen blijven staan.
Laat het blad na de bloei volledig zijn werk doen en vermijd voortdurend omspitten van dezelfde plek.
ILLUSTRATIE: VERWILDEREN: VAN ENKELE BOLLEN NAAR EEN BLOEMENTAPIJT
Wanneer mag het blad na de bloei weg?
Dit is een van de belangrijkste verzorgingsregels bij bloembollen.
Wanneer de bloem is uitgebloeid, is de plant namelijk nog niet klaar.
Het groene blad vangt zonlicht op en helpt de plant reserves op te bouwen voor een volgende groeicyclus. Wanneer je het blad direct na de bloei afknipt, verkort je dat proces.
Laat het blad daarom staan totdat het op natuurlijke wijze vergeelt en afsterft.
Je kunt uitgebloeide bloemen bij bepaalde soorten wel verwijderen wanneer je niet wilt dat energie naar zaadvorming gaat, maar behandel het groene blad anders.
Bind het blad liever ook niet strak samen om het uit het zicht te krijgen. Daarmee verklein je het effectieve bladoppervlak en kan de natuurlijke werking worden beperkt.
In een goed ontworpen border lossen vaste planten dit visueel grotendeels voor je op: terwijl het bollenblad afsterft, groeit de omliggende beplanting eromheen.
Van februari tot mei bloemen uit bloembollen
Een van de leukste onderdelen van een bollenplan is het combineren van verschillende bloeiperioden.
In plaats van één enorme kleurenexplosie in april kun je proberen het voorjaar als een reeks bloeimomenten op te bouwen.
Een voorbeeld van het principe:
Februari: sneeuwklokjes en vroege krokussen.
Februari–maart: krokussen, vroege bolgewassen en blauwe druifjes die beginnen op te komen.
Maart–april: narcissen, hyacinten en andere middenvroege voorjaarsbloeiers.
April: verschillende groepen tulpen.
April–mei: latere tulpen en sieruien nemen een deel van de bloei over.
De precieze bloeitijd blijft afhankelijk van cultivar, wintertemperaturen, voorjaarstemperaturen en standplaats. Een zachte winter en warm voorjaar kunnen de ontwikkeling bijvoorbeeld vervroegen.
Gebruik een bloeikalender daarom als planning, niet als garantie dat een bloem ieder jaar exact op dezelfde datum opent.
ILLUSTRATIE: BLOEIKALENDER VAN FEBRUARI TOT MEI
Kleurcombinaties maken met bloembollen
Naast bloeitijd kun je ook bewust met kleur werken.
Een rustige tuin kan bijvoorbeeld worden opgebouwd uit wit, zachtgeel en lichtpaars. Voor een krachtiger voorjaar kun je juist contrasterende kleuren combineren.
Herhaling werkt daarbij vaak beter dan zoveel mogelijk verschillende kleuren gebruiken.
Laat bijvoorbeeld dezelfde kleur tulp op meerdere plekken in de border terugkomen. Daarmee ontstaat samenhang tussen verschillende plantvakken.
Je kunt bloembollen ook laten aansluiten op vaste planten, heesters en de kleur van potten of gevelmaterialen.
In een natuurlijke tuin hoeft het allemaal niet perfect symmetrisch te zijn. Een terugkerend kleurenpalet is vaak al voldoende om losse groepen als één ontwerp te laten voelen.
ILLUSTRATIE: KLEURENPALETTEN VOOR EEN VOORJAARSTUIN
Denk nu al aan insecten in het vroege voorjaar
Voor mensen is de eerste voorjaarsbloei vooral mooi. Voor insecten kan vroege bloei ook een voedselbron vormen op momenten waarop het aanbod van bloemen nog beperkt is.
Niet iedere bloembol heeft dezelfde waarde voor bestuivers. Bloemvorm, toegankelijkheid van nectar en stuifmeel en de eigenschappen van de cultivar spelen allemaal mee.
Wil je bloembollen mede voor insecten planten, kies dan bewust soorten die nectar en/of stuifmeel beschikbaar stellen en combineer vroege, middenvroege en latere bloeiers.
Daarmee creëer je niet één kort voedselmoment, maar een langere opeenvolging van bloei.
En daarna hoeft het niet te stoppen: vaste planten, heesters en andere bloeiende tuinplanten kunnen de voedselvoorziening later in het seizoen overnemen.
ILLUSTRATIE: VOORJAARSBOLLEN VOOR BIJEN EN ANDERE BESTUIVERS
Moet je bloembollen na het planten water geven?
Na het planten hebben bloembollen vocht nodig om wortels te kunnen ontwikkelen. Toch betekent dit niet dat de grond voortdurend nat moet zijn.
Plant je de bollen in de volle grond tijdens een normale Nederlandse of Belgische herfst, dan zorgt regen vaak al voor voldoende vocht. Is de bodem bij het planten duidelijk droog en blijft regen uit, dan kun je na het planten water geven zodat de grond rondom de bollen goed aansluit.
Bij bloembollen in potten moet je iets beter opletten. Potgrond kan sneller uitdrogen dan tuingrond, vooral wanneer een pot beschut onder een afdak staat en nauwelijks regen opvangt.
Controleer daarom af en toe de grond.
Voelt deze nog licht vochtig, dan is extra water meestal niet nodig. Is de grond duidelijk uitgedroogd, geef dan water zonder de pot langdurig doorweekt te houden.
Het belangrijkste blijft de balans:
niet volledig laten uitdrogen, maar ook voorkomen dat bloembollen wekenlang in verzadigde grond staan.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN WATER GEVEN: TE DROOG, GOED EN TE NAT
Hebben bloembollen voeding nodig?
Bloembollen beschikken zelf over opgeslagen reserves. Daaruit kan de eerste groei worden opgebouwd.
Dat betekent echter niet dat bodemkwaliteit onbelangrijk is.
Vooral bij bollen die meerdere jaren in de tuin blijven staan, speelt de bodem een rol bij de ontwikkeling en het opnieuw opbouwen van reserves.
Een gezonde, goed doorlatende bodem met voldoende organische stof vormt een goede basis. Is de bodem erg arm, dan kan passende voeding tijdens het groeiseizoen zinvol zijn.
Meer mest is echter niet automatisch beter.
Een overmaat aan voeding kan een verkeerde groeibalans veroorzaken en is bovendien onnodig wanneer de bodem al voldoende voedingsstoffen bevat.
Wil je precies weten wat je tuinbodem nodig heeft, dan geeft een bodemanalyse veel meer informatie dan op goed geluk bemesten.
Compost gebruiken bij bloembollen
Goed verteerde compost kan helpen om de bodemstructuur en het organische-stofgehalte te verbeteren.
Meng compost bij voorkeur door de omliggende grond in plaats van een verse, geconcentreerde laag rechtstreeks tegen de bloembollen aan te brengen.
Het doel is een gezonde bodem creëren waarin wortels zich goed kunnen ontwikkelen.
Gebruik geen grote hoeveelheden onverteerd organisch materiaal in het plantgat. Dat kan tijdens de afbraak heel andere omstandigheden creëren dan je voor de bol wilt.
Bij zware grond is bovendien niet alleen voeding van belang. De waterhuishouding verdient daar minstens zoveel aandacht.
Bloembollen planten in zware kleigrond
Kleigrond heeft goede eigenschappen. Hij kan voedingsstoffen en vocht goed vasthouden.
Maar zware, verdichte klei kan ook langzaam water afvoeren.
Voor bloembollen wordt dat problematisch wanneer de grond in herfst en winter langdurig verzadigd blijft.
Controleer daarom eerst hoe de plek zich na flinke regen gedraagt.
Verdwijnt het water redelijk snel en blijft de bodem luchtig genoeg, dan hoeft kleigrond geen probleem te zijn. Blijven er langdurig plassen staan of voelt de grond dagenlang volledig verzadigd, dan is verbetering van de bodemstructuur of een andere plantplaats verstandiger.
Organische stof kan op langere termijn bijdragen aan een betere bodemstructuur. Voorkom tegelijkertijd dat je alleen een klein plantgat sterk verandert terwijl de omliggende grond vrijwel ondoorlatend blijft.
Zo'n plantgat kan juist als een soort kuip gaan functioneren waarin water zich verzamelt.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN IN KLEI, ZAND EN GOEDE TUINGROND
Bloembollen planten in zandgrond
Zandgrond kent bijna het tegenovergestelde probleem.
Water kan er doorgaans gemakkelijker doorheen zakken, maar de bodem kan ook sneller uitdrogen en voedingsstoffen minder goed vasthouden.
Organische stof kan helpen om het vocht- en voedingsstoffenvasthoudend vermogen te verbeteren.
Dat betekent niet dat je zandgrond zo zwaar mogelijk moet maken. Een goede bodem voor veel bloembollen combineert juist afwatering met voldoende vocht en bodemleven.
Controleer in droge perioden dus ook bollen in zandgrond, vooral wanneer ze in actieve groei zijn.
Kunnen bloembollen tegen vorst?
Veel bekende voorjaarsbollen zijn juist aangepast aan een koude winterperiode.
Tulpen, narcissen en veel krokussen worden niet voor niets in het najaar geplant.
Een bol die op de juiste diepte in de volle grond staat, wordt bovendien beschermd door de omringende aarde.
Vorst wordt eerder een aandachtspunt bij bloembollen in potten. Een pot kan van meerdere kanten afkoelen en bevat veel minder grond dan een border.
Bij langdurige strenge vorst kun je kwetsbare potten daarom tijdelijk op een beschutte plaats zetten of de pot isoleren.
Let daarbij ook op het materiaal van de pot. Niet iedere keramische of terracotta pot is even goed bestand tegen herhaald bevriezen en ontdooien.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN EN VORST: VOLLE GROND VERSUS POT
Wat als bloembollen al vóór de winter uitlopen?
Soms verschijnen de eerste groene puntjes eerder dan verwacht.
Dat kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens een zachte herfst of winter.
Het is verleidelijk om de scheut weer onder een dikke laag grond te begraven, maar dat is meestal niet nodig.
Veel winterharde voorjaarsbollen kunnen enige kou verdragen. De kwetsbaarheid verschilt wel per soort en ontwikkelingsstadium.
Een klein groen puntje is bovendien iets anders dan een volledig ontwikkelde bloemknop tijdens een zware vorstperiode.
Laat de plant daarom zoveel mogelijk zijn natuurlijke groeiritme volgen en voorkom vooral onnodig verstoren of uitgraven.
Welke dieren graven bloembollen op?
Je hebt alles netjes geplant en de volgende ochtend liggen er gaten in de border.
Dat kan gebeuren.
Afhankelijk van de omgeving kunnen verschillende dieren interesse hebben in pas verstoorde grond of in bepaalde bollen. Denk bijvoorbeeld aan eekhoorns, muizen en andere knaagdieren.
Ook vogels kunnen vers omgewoelde grond onderzoeken, al eten ze niet noodzakelijk de bloembollen zelf.
Niet iedere bolsoort is voor dieren even aantrekkelijk.
Wanneer je regelmatig problemen hebt, kun je pas beplante vakken tijdelijk beschermen met geschikt gaas. Zorg dat nieuwe scheuten later zonder problemen door de bescherming kunnen groeien en verwijder of pas deze tijdig aan.
Plant bollen bovendien op de juiste diepte en druk de grond na het planten voorzichtig aan.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN BESCHERMEN TEGEN GRAVENDE DIEREN
Helpt scherp materiaal tegen dieren?
Rond bloembollen circuleren allerlei huismiddeltjes.
Scherp grind, schelpen, sterk ruikende stoffen en uiteenlopende zelfgemaakte mengsels worden regelmatig genoemd als oplossing tegen gravende dieren.
De werking daarvan is niet altijd betrouwbaar en sommige maatregelen kunnen ongewenste gevolgen hebben voor bodem, planten of dieren.
Een fysieke barrière is meestal veel beter controleerbaar.
Heb je structureel last van dieren die bollen opgraven, kijk dan eerst welk dier verantwoordelijk is. Daarna kun je een passende, diervriendelijke bescherming kiezen.
Waarom rotten bloembollen?
Rot ontstaat niet simpelweg omdat een bloembol ooit water heeft gekregen.
Het probleem is meestal een combinatie van omstandigheden waarin ziekteverwekkers en beschadigd plantweefsel kansen krijgen.
Risicofactoren kunnen onder andere zijn:
langdurig verzadigde grond, beschadigde bollen, slechte bewaring vóór het planten, onvoldoende drainage en reeds aangetast plantmateriaal.
Een zachte bol met duidelijke rottingsverschijnselen moet je niet tussen gezonde bollen planten.
Ruikt een bol onaangenaam, is hij volledig week of zie je duidelijke uitgebreide schimmelaantasting, verwijder hem dan.
Een gezonde bol hoort bij het planten stevig te zijn.
ILLUSTRATIE: GEZONDE BLOEMBOL VERSUS ROTTE OF BESCHADIGDE BOL
Schimmel op een bloembol: altijd weggooien?
Niet iedere verkleuring of beschadiging betekent dat een bol verloren is.
De droge buitenste huid van bijvoorbeeld een tulp kan beschadigd raken of gedeeltelijk loslaten zonder dat de bol zelf rot is.
Kijk daarom naar het geheel.
Is de bol stevig en ziet het onderliggende weefsel er gezond uit, dan is een beschadigde buitenhuid iets anders dan een zachte, rottende bol.
Bij uitgebreide schimmelgroei, zachte plekken of duidelijk aangetast weefsel is voorzichtigheid verstandiger.
Bewaar verdachte bollen bovendien niet langdurig tegen gezonde exemplaren aan.
Waarom komen bloembollen soms niet op?
Wanneer in het voorjaar niets verschijnt, kunnen daar verschillende oorzaken voor zijn.
De bol kan vóór het planten al van slechte kwaliteit zijn geweest. Hij kan tijdens een zeer natte periode zijn gaan rotten, door dieren zijn opgegeten of verplaatst, of onder omstandigheden zijn geplant die niet bij de soort passen.
Ook plantdiepte, uitdroging tijdens opslag en beschadiging kunnen een rol spelen.
En soms is simpelweg geduld nodig.
Niet iedere soort verschijnt op hetzelfde moment. Een tuin waarin de krokussen al volop bloeien, hoeft dus niet te betekenen dat de tulpen eveneens boven de grond zouden moeten staan.
Graaf daarom niet bij het eerste uitblijven van een scheut direct alle bollen op.
Vergelijk eerst met de normale groeiperiode van de betreffende soort.
ILLUSTRATIE: WAAROM KOMT MIJN BLOEMBOL NIET OP?
Bloembollen die wel blad maar geen bloemen geven
Een ander probleem is een plant die ieder voorjaar bladeren produceert, maar nauwelijks of helemaal niet bloeit.
Ook daarvoor bestaat niet één oorzaak.
Mogelijke factoren zijn onder andere onvoldoende licht, ongunstige groeiomstandigheden, te vroeg verwijderd blad in het voorgaande jaar, concurrentie, ouder wordende of verzwakte bollen en eigenschappen van de betreffende soort of cultivar.
Bij sommige bollen kan de bloeikracht na verloop van tijd afnemen.
Dat zie je bijvoorbeeld bij bepaalde tulpen die het eerste voorjaar spectaculair bloeien, maar in volgende jaren minder betrouwbaar terugkomen.
Andere bolgewassen zijn juist uitstekend geschikt om jarenlang te blijven staan en zich verder uit te breiden.
Daarom is de vraag “komt deze bol volgend jaar terug?” niet voor alle bloembollen hetzelfde te beantwoorden.
Moet je tulpenbollen ieder jaar uit de grond halen?
Niet noodzakelijk.
Tulpen kunnen na de bloei in de grond blijven, maar hoe goed ze opnieuw bloeien verschilt sterk per type, cultivar en standplaats.
Sommige botanische tulpen en andere geschikte groepen kunnen goed terugkomen en zelfs verwilderen.
Veel sterk veredelde tuintulpen worden daarentegen vooral gekozen voor hun indrukwekkende eerste bloei en kunnen in volgende jaren minder krachtig worden.
Wil je ieder voorjaar een zeer voorspelbare, volle tulpenpresentatie, dan kiezen sommige tuiniers ervoor om regelmatig nieuwe bollen bij te planten.
Wil je juist een onderhoudsarm, meerjarig effect, kies dan vanaf het begin soorten die geschikt zijn om te blijven staan.
Wanneer haal je bloembollen wél uit de grond?
Er kunnen redenen zijn om bollen na het seizoen uit de grond te halen.
Bijvoorbeeld wanneer je een plantvak opnieuw wilt inrichten, wanneer de soort niet geschikt is voor de omstandigheden op die plek of wanneer je bollen wilt delen, verplaatsen of gecontroleerd bewaren.
Wacht in dat geval bij voorkeur totdat het blad zijn natuurlijke cyclus heeft afgerond.
Laat uitgegraven bollen goed drogen wanneer dat voor de betreffende soort passend is en bewaar ze vervolgens koel, droog en geventileerd tot het geschikte plantmoment.
Gooi beschadigde of rottende exemplaren weg voordat ze samen met gezonde bollen worden opgeslagen.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN LATEN ZITTEN OF UITGRAVEN?
8 veelgemaakte fouten bij het planten van bloembollen
Een kleurrijk voorjaar begint vaak met het vermijden van een paar eenvoudige fouten.
1. Te ondiep of veel te diep planten.
Houd rekening met de aanbevolen plantdiepte van de soort.
2. De bol ondersteboven planten.
Plaats waar herkenbaar de wortelbasis naar beneden en de groeipunt omhoog.
3. Planten op een structureel drassige plek.
Langdurig stilstaand water kan het risico op rot sterk vergroten.
4. Alle soorten op exact dezelfde manier behandelen.
Een krokus, narcis, tulp en sierui hebben niet automatisch dezelfde eisen.
5. Beschadigde of rottende bollen planten.
Controleer het plantmateriaal voordat het de grond in gaat.
6. Het blad direct na de bloei afknippen.
Laat groen blad eerst energie opbouwen voor de volgende cyclus.
7. Een pot zonder goede waterafvoer gebruiken.
Voor buiten geplante bloembollen zijn drainagegaten essentieel.
8. Alleen naar één bloeimoment kijken.
Combineer verschillende bloeiperioden en je hebt veel langer plezier van dezelfde tuin.
ILLUSTRATIE: 8 VEELGEMAAKTE FOUTEN BIJ HET PLANTEN VAN BLOEMBOLLEN
Een goede herfstplanting betaalt zich maanden later uit
Het bijzondere aan bloembollen is dat het grootste deel van het werk wordt gedaan op een moment waarop het resultaat nog ver weg lijkt.
Je plant in de herfst.
Daarna wordt de tuin stiller. De dagen worden korter, vaste planten verdwijnen gedeeltelijk en de winter neemt het over.
Maar onder de grond ligt het voorjaar al klaar.
Met de juiste plantdiepte, een geschikte standplaats, voldoende drainage en gezonde bollen geef je die voorjaarsbloei een sterke uitgangspositie.
En door niet alleen aan één soort te denken, maar aan opeenvolgende bloei, kan die eerste krokus uiteindelijk het begin worden van maanden kleur.
Maak van losse bloembollen een echt voorjaarsplan
Wie bloembollen koopt zonder vooraf na te denken over de plek, kleur en bloeiperiode krijgt vaak alsnog een mooie voorjaarsbloei. Maar met een eenvoudig plan kun je veel meer uit dezelfde tuin halen.
Begin daarom niet met de vraag: welke bol vind ik het mooist?
Kijk eerst naar de tuin.
Waar wil je in februari of maart als eerste kleur zien? Welke plekken zie je vanuit de woning? Waar liggen de belangrijkste zichtlijnen? Welke borders zijn in het vroege voorjaar nog vrijwel leeg? En waar komen later vaste planten op die het afstervende bollenblad kunnen verbergen?
Daarna kun je bloeiperiodes, hoogtes en kleuren gaan combineren.
Een goed bollenplan hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn. Met drie of vier verschillende groepen kun je al een voorjaarstuin maken die maandenlang verandert.
ILLUSTRATIE: VAN LEGE BORDER NAAR COMPLEET VOORJAARSPLAN
Voorbeeld: bloei van februari tot mei
Stel dat je één border gedurende een groot deel van het voorjaar aantrekkelijk wilt houden.
Dan kun je de beplanting bijvoorbeeld in vier bloeifasen opbouwen.
Februari – de eerste voorjaarskleur
Gebruik vroegbloeiende soorten, bijvoorbeeld sneeuwklokjes en vroege krokussen. Plant ze op plekken die vanuit huis goed zichtbaar zijn. Juist omdat de rest van de tuin nog rustig is, vallen kleine groepen hier sterk op.
Maart – steeds meer kleur
Daarna kunnen onder andere krokussen, blauwe druifjes en verschillende narcissen het beeld overnemen.
Laat sommige groepen tussen de eerdere bloeiers verschijnen. Zo ontstaat geen harde overgang, maar een geleidelijke verandering.
April – het hoogtepunt
In april kunnen tulpen een belangrijke rol krijgen. Combineer ze eventueel met narcissen die nog bloeien en met vaste planten die inmiddels beginnen uit te lopen.
Mei – hoogte en structuur
Later bloeiende tulpen en sieruien kunnen het bollenseizoen verder verlengen. Tegelijkertijd nemen vaste planten steeds meer ruimte over.
Zo ontstaat geen tuin die twee weken prachtig is en daarna leeg wordt, maar een border die gedurende het voorjaar voortdurend verandert.
ILLUSTRATIE: VOORBEELDPLAN: BLOEI VAN FEBRUARI TOT MEI
Hoeveel bloembollen heb je nodig?
Dat hangt sterk af van de grootte van de bol, de soort, de plantafstand en het gewenste resultaat.
Daarom is één universeel aantal per vierkante meter niet verstandig.
Een vak met grote sieruien vraagt een heel andere plantafstand dan een tapijt van kleine krokussen.
Ook het gewenste effect telt mee.
Wil je vanaf het eerste voorjaar een zeer volle presentatie, dan zul je doorgaans meer bollen gebruiken dan wanneer je soorten plant die zich in de loop van meerdere jaren mogen uitbreiden.
Kijk daarom altijd naar de aanbevolen plantafstand van de betreffende soort en bereken vervolgens hoeveel exemplaren in het beschikbare oppervlak passen.
Een eenvoudige berekening helpt:
oppervlakte plantvak ÷ benodigde ruimte per bol = indicatie van het aantal bollen.
Maar ontwerp niet uitsluitend met een rekenmachine.
Een tuin hoeft niet overal dezelfde dichtheid te hebben. Een aantal royale groepen kan visueel veel sterker zijn dan exact dezelfde hoeveelheid bollen gelijkmatig over de hele tuin verdeeld.
Een kleine tuin met bloembollen
Ook in een kleine tuin kun je een lange voorjaarsbloei creëren.
Juist omdat de beschikbare oppervlakte beperkt is, is het slim meerdere functies te combineren.
Plant bijvoorbeeld vroege bollen tussen vaste planten, gebruik een paar grotere groepen tulpen als blikvanger en zet een bloembollenlasagne bij het terras of de voordeur.
Werk met herhaling.
Wanneer dezelfde kleur of bolsoort op twee of drie plaatsen terugkomt, lijkt de tuin vaak samenhangender dan wanneer ieder stukje grond een andere combinatie krijgt.
Kies bovendien plekken die je daadwerkelijk ziet.
Een spectaculaire groep krokussen achter een schuur heeft weinig visuele waarde wanneer je daar in februari bijna nooit komt.
ILLUSTRATIE: BOLLENPLAN VOOR EEN KLEINE TUIN
Een grote border beplanten
In een grote border kun je grotere groepen gebruiken.
Hier werkt het vaak mooi om bloembollen niet alleen langs de voorrand te zetten, maar ze op verschillende dieptes door de border te laten terugkomen.
Houd rekening met de uiteindelijke hoogte.
Kleine voorjaarsbollen verdwijnen gemakkelijk achter grotere planten wanneer ze te ver naar achteren staan. Hoge sieruien kunnen juist boven lagere vaste planten uitsteken.
Probeer daarnaast niet iedere vierkante meter te vullen.
Rust tussen groepen maakt afzonderlijke kleurvlakken beter zichtbaar.
Een herhaling van bijvoorbeeld drie of vijf vergelijkbare groepen door een lange border kan meer samenhang geven dan één enorme verzameling verschillende soorten.
Een natuurlijk bollenveld maken
Voor een natuurlijk effect kun je de strakke meetlat gedeeltelijk loslaten.
Neem een aantal bollen en verdeel ze losjes over het plantvak. Plant ze vervolgens ongeveer waar ze terecht zijn gekomen, waarbij je nog steeds voldoende plantafstand houdt.
Daardoor ontstaan onregelmatige groepjes.
Dat oogt vaak natuurlijker dan perfecte rijen.
Dit principe werkt vooral goed met soorten die geschikt zijn voor verwildering. Geef ze vervolgens de tijd om zich verder te ontwikkelen.
Het resultaat hoeft het eerste jaar nog geen volledig bloementapijt te zijn.
Juist doordat de beplanting in volgende jaren kan veranderen, krijgt zo'n plek steeds meer een eigen karakter.
ILLUSTRATIE: STRAK BOLLENPLAN VERSUS NATUURLIJKE VERWILDERING
Bloembollen rondom bomen en heesters
De ruimte onder bladverliezende bomen en heesters kan interessant zijn voor bepaalde voorjaarsbollen.
Vroeg in het seizoen is er vaak nog relatief veel licht doordat het bladerdak niet volledig is ontwikkeld.
Later neemt het blad van bomen en heesters een deel van het licht weg.
Dat natuurlijke ritme kan goed aansluiten bij vroege bloeiers die hun belangrijkste groeiperiode al vroeg in het jaar hebben.
Maar wees voorzichtig met de bestaande wortels.
Graaf niet zomaar grote plantgaten door dikke boomwortels heen. Kleine bollen kunnen vaak tussen bestaande wortels worden geplaatst zonder de boom onnodig te beschadigen.
Ook hier blijft de juiste soortkeuze belangrijk. Niet iedere bloembol is geschikt voor dezelfde mate van schaduw of concurrentie.
Bloembollen op balkon en terras
Geen tuin betekent niet dat je geen voorjaarsbollen kunt planten.
Potten en bakken maken het mogelijk om ook een balkon of terras in het voorjaar te laten bloeien.
Gebruik containers met drainagegaten en kies een formaat dat voldoende ruimte biedt voor de gekozen soorten.
Met meerdere potten kun je bovendien spelen met hoogte.
Een grote pot met tulpen kan bijvoorbeeld worden gecombineerd met kleinere bakken met vroege krokussen of blauwe druifjes.
Een bloembollenlasagne maakt het mogelijk verschillende bloeimomenten in één pot samen te brengen.
Plaats de potten waar je ze vanuit huis kunt zien. In februari en maart zit je misschien nog niet iedere dag buiten, maar vanuit de woonkamer kun je wel van de eerste bloemen genieten.
ILLUSTRATIE: VOORJAARSBOLLEN OP BALKON EN TERRAS
Bloembollen planten in 10 stappen
Wil je in de herfst aan de slag, dan kun je het hele proces terugbrengen tot tien overzichtelijke stappen.
Stap 1 – Kies het gewenste bloeimoment
Bepaal of je vooral vroege, middenvroege of late voorjaarsbloei wilt. Nog beter is een combinatie.
Stap 2 – Kies een geschikte standplaats
Let op licht, bodem en vooral de waterafvoer.
Stap 3 – Controleer de bollen
Gebruik stevige, gezonde exemplaren zonder duidelijke rotte of sterk beschimmelde plekken.
Stap 4 – Bepaal de plantdiepte
Gebruik de informatie voor de betreffende soort. De bekende richtlijn van ongeveer twee tot drie keer de bolhoogte kan daarbij als uitgangspunt dienen.
Stap 5 – Bepaal de plantafstand
Houd rekening met de grootte van de soort en het gewenste eindbeeld.
Stap 6 – Maak het plantgat
Maak voldoende ruimte zonder de grond onderin onnodig hard samen te drukken.
Stap 7 – Zet de bol goed neer
Waar herkenbaar: wortelbasis naar beneden, groeipunt omhoog.
Stap 8 – Vul het plantgat
Bedek de bol met grond en druk deze voorzichtig aan.
Stap 9 – Geef indien nodig water
Bij droge omstandigheden helpt water de grond rondom de bol goed aan te sluiten. Voorkom langdurig natte grond.
Stap 10 – Markeer grotere plantvakken
Een eenvoudig plantenlabel kan voorkomen dat je enkele maanden later precies dezelfde plek omspit omdat je vergeten bent waar de bollen liggen.
ILLUSTRATIE: BLOEMBOLLEN PLANTEN IN 10 STAPPEN
Maak een eenvoudige bollenplattegrond
Wanneer je tientallen of honderden bloembollen plant, is het verrassend gemakkelijk om in het voorjaar niet meer te weten wat waar staat.
Maak daarom eventueel een eenvoudige schets.
Dat hoeft geen professioneel tuinontwerp te zijn.
Teken de woning, het terras, de belangrijkste borders en enkele herkenbare punten. Geef vervolgens aan waar je krokussen, narcissen, tulpen, sieruien of andere groepen hebt geplant.
Noteer eventueel ook de kleur en bloeiperiode.
Zo'n overzicht is vooral handig wanneer je het volgende najaar wilt uitbreiden.
Je kunt dan precies zien waar nog een bloeiperiode ontbreekt of waar je een bestaande groep groter wilt maken.
Maak eventueel ieder voorjaar foto's. Daarmee bouw je in enkele jaren een praktisch overzicht op van wat daadwerkelijk goed terugkomt.
Denk verder dan één voorjaar
Bloembollen worden soms bijna als wegwerpproduct behandeld: planten, één keer genieten en daarna opnieuw beginnen.
Dat hoeft helemaal niet.
Door bewust soorten te kiezen die goed kunnen terugkomen of verwilderen, kun je een beplanting opbouwen die meerdere jaren meegaat.
Kijk daarom na de bloei wat er gebeurt.
Welke soorten kwamen krachtig terug? Welke combinatie werkte mooi? Waar ontstond een gat in de bloeikalender? Welke plek bleek toch te nat of te donker?
Gebruik die informatie voor het volgende najaar.
Een goede bollentuin ontstaat daardoor niet noodzakelijk in één seizoen. Hij kan ieder jaar verder worden verfijnd.
ILLUSTRATIE: EEN BOLLENTUIN OPBOUWEN OVER MEERDERE JAREN
De complete Florenia-bloembollencheck
Voordat de laatste bol onder de grond verdwijnt, kun je deze controle gebruiken.
✓ Plantperiode
Is dit voor deze soort het juiste moment om te planten?
✓ Bolkwaliteit
Zijn de bollen stevig en vrij van duidelijke rot?
✓ Standplaats
Past de hoeveelheid zon of schaduw bij de gekozen soort?
✓ Bodem
Is de grond voldoende luchtig en kan overtollig water weg?
✓ Plantdiepte
Staat de bol op de aanbevolen diepte?
✓ Plantafstand
Heeft iedere bol voldoende ruimte?
✓ Oriëntatie
Staat, wanneer duidelijk herkenbaar, de wortelbasis naar beneden?
✓ Bloeiperiode
Past deze bol binnen de rest van je voorjaarsplanning?
✓ Combinatie
Sluiten kleur en hoogte aan bij de omliggende beplanting?
✓ Verwildering
Wil je dat de bollen blijven staan en is de gekozen soort daarvoor geschikt?
✓ Potten
Hebben gebruikte potten voldoende drainagegaten en zijn ze geschikt voor buitengebruik?
✓ Dieren
Is extra bescherming nodig wanneer op deze plek regelmatig bollen worden opgegraven?
✓ Na de bloei
Kun je het blad laten staan totdat het vanzelf vergeelt?
Kun je het grootste deel hiervan positief beantwoorden, dan heb je een goede basis gelegd voor een kleurrijk voorjaar.
ILLUSTRATIE: DE COMPLETE FLORENIA-BLOEMBOLLENCHECK
Plant in de herfst, geniet in het voorjaar
Bloembollen laten prachtig zien dat tuinieren soms vooral vooruitkijken is.
Op een grijze herfstdag stop je een ogenschijnlijk eenvoudige bol onder de grond. Maandenlang lijkt er weinig te gebeuren.
En dan verschijnt aan het einde van de winter ineens het eerste groene puntje.
Een krokus opent zich in de februarizon. Narcissen nemen het over. Daarna verschijnen tulpen en uiteindelijk steken sieruien boven de steeds voller wordende border uit.
Met een beetje planning kan dat proces weken of zelfs maanden doorgaan.
Let bij het planten vooral op gezonde bollen, de juiste plantperiode en -diepte, een geschikte standplaats en een bodem waarin overtollig water kan verdwijnen. Combineer vervolgens verschillende bloeiperioden en laat het blad na de bloei zijn natuurlijke werk doen.
Dan is bloembollen planten niet alleen een klusje voor de herfst.
Het is het begin van het volgende voorjaar. 🌷
