🏮 Sint-Maarten vieren met groen | Sfeervolle ideeën voor huis, tuin en voordeur
Share
Op 11 november verschijnen op veel plaatsen zodra het donker wordt kleine lichtjes in de straten. Kinderen lopen met lampionnen langs de deuren, zingen Sint-Maartenliedjes en hopen natuurlijk dat er na het zingen iets lekkers tevoorschijn komt.
Sint-Maarten is daardoor een feest van licht in een periode waarin de dagen snel korter worden.
Maar juist dat maakt het ook een prachtig moment om de entree van je huis, voortuin of balkon extra sfeervol te maken. Niet met een enorme hoeveelheid versiering, maar met warm licht, herfstgroen, planten en natuurlijke materialen.
Een paar lantaarns tussen plantenpotten kunnen al voldoende zijn. Een mand met herfstbladeren naast de voordeur, enkele takken, siergrassen of een groene krans maken het geheel warmer. En wanneer daar vervolgens kinderen met gekleurde lampionnen tussendoor lopen, ontstaat vanzelf de typische sfeer van een novemberavond.
In deze gids bekijken we hoe je Sint-Maarten kunt combineren met groen en natuurlijke decoratie. Van een uitnodigende voordeur en een verlichte tuinroute tot zelfgemaakte lampionnen, veilige verlichting en eenvoudige ideeën die je samen met kinderen kunt uitvoeren.
ILLUSTRATIE: SINT-MAARTENAVOND: KINDEREN MET LAMPIONNEN BIJ EEN GROEN EN SFEERVOL VERSIERDE VOORDEUR

Wat vieren we eigenlijk met Sint-Maarten?
Sint-Maarten verwijst naar Martinus van Tours, die in de vierde eeuw leefde en later bisschop werd.
Het bekendste verhaal over Martinus speelt zich af voordat hij bisschop was. Als Romeins soldaat zou hij op een koude dag een arme man hebben ontmoet. Martinus sneed zijn mantel in tweeën en gaf de helft aan de man om hem tegen de kou te beschermen.
Het verhaal van delen en geven werd uiteindelijk een belangrijk onderdeel van de traditie rond Sint-Maarten.
Door de eeuwen heen ontstonden verschillende gebruiken. In Nederland en delen van België ontwikkelde zich onder meer de traditie waarbij kinderen op de avond van 11 november met lichtjes of lampionnen langs de huizen gaan.
Ze zingen een liedje en krijgen daarvoor bijvoorbeeld snoep, fruit of iets anders kleins.
De precieze manier waarop Sint-Maarten wordt gevierd verschilt per streek. In sommige plaatsen is het een groot evenement met optochten, terwijl het elders vooral kinderen uit de buurt zijn die 's avonds langs de deuren trekken.
Maar het licht in de donkere novemberavond is een van de meest herkenbare beelden geworden.
ILLUSTRATIE: VAN SINT-MAARTEN EN DE GEDEELDE MANTEL NAAR DE MODERNE LAMPIONNENTOCHT

Waarom groen zo mooi bij Sint-Maarten past
November wordt vaak gezien als een grauwe maand.
Veel bomen verliezen hun bladeren. Zomerbloemen zijn verdwenen en de tuin verandert langzaam richting winter.
Maar wie goed kijkt, ontdekt juist enorm veel kleur en structuur.
Donkergroen blad.
Gedroogde zaaddozen.
Siergrassen die bewegen in de wind.
Bruine en koperkleurige bladeren.
Mos.
Takjes.
Bessen.
Schors.
En precies die natuurlijke tinten combineren prachtig met het warme geel van lampionnen en lantaarns.
In plaats van Sint-Maartenversiering te zien als iets wat boven op je bestaande tuin moet worden geplaatst, kun je daarom ook de tuin zelf onderdeel van de decoratie maken.
Een grote plantenpot hoeft niet te verdwijnen achter versiering.
Zet er een lantaarn naast.
Laat een lampion tussen twee potten hangen.
Gebruik een paar gevallen bladeren rond een mand of houten kist.
Zo ontstaat een decoratie die veel rustiger en natuurlijker oogt.
ILLUSTRATIE: HERFSTGROEN EN WARM LICHT: WAAROM PLANTEN PERFECT COMBINEREN MET SINT-MAARTEN

Begin bij de voordeur
Voor kinderen die langs de deuren gaan, is de voordeur natuurlijk het belangrijkste punt.
En daar kun je met relatief weinig moeite veel sfeer creëren.
Begin met wat er al staat.
Heb je plantenpotten bij de ingang? Dan vormen die meteen de basis. Je hoeft ze niet allemaal te vervangen door speciale novemberdecoratie.
Voeg bijvoorbeeld twee of drie lantaarns toe op verschillende hoogtes.
Een grote lantaarn kan op de grond staan, terwijl een kleiner lichtje op een houten kistje of lage tafel staat.
Heb je ruimte naast de deur, dan kan een mand met natuurlijke materialen het geheel aanvullen.
Denk aan:
- gevallen bladeren;
- kleine takken;
- dennenappels;
- mos;
- siergrassen;
- een paar decoratieve kalebassen of pompoenen die nog van de herfstdecoratie zijn overgebleven.
Het hoeft niet perfect symmetrisch.
Juist een iets lossere compositie past mooi bij het seizoen.
Laat zien dat kinderen welkom zijn
Op een Sint-Maartenavond is het bovendien handig wanneer vanaf de straat duidelijk zichtbaar is dat kinderen mogen aanbellen.
Een verlichte entree helpt daarbij.
Je kunt bijvoorbeeld een lantaarn bij het tuinpad zetten of een extra lampion bij de voordeur hangen.
Zo is de decoratie niet alleen mooi, maar heeft ze ook een praktische functie:
het licht nodigt uit.
ILLUSTRATIE: DE SINT-MAARTENVOORDEUR: PLANTENPOTTEN, LANTAARNS EN NATUURLIJKE HERFSTDECORATIE

Maak van het tuinpad een kleine lichtjesroute
Heb je een voortuin of een langer pad naar de voordeur?
Dan kun je het Sint-Maartengevoel al laten beginnen voordat kinderen aanbellen.
Plaats enkele lichtpunten langs de route.
Daarbij geldt meestal: minder is mooier.
Je hoeft geen complete landingsbaan van lampjes te maken.
Drie of vier zorgvuldig geplaatste lichtpunten kunnen veel sfeervoller zijn dan twintig lampjes op gelijke afstand.
Gebruik bijvoorbeeld bestaande planten als ankerpunten.
Een lichtje naast een siergras.
Een lantaarn bij een grote plantenpot.
Een klein lichtpunt bij een struik.
En vervolgens een iets opvallender licht bij de voordeur.
Zo ontstaat vanzelf een zichtlijn richting de entree.
Dat is eigenlijk hetzelfde ontwerpprincipe dat we ook bij tuinontwerp gebruiken: het oog wordt door de ruimte geleid.
Alleen gebruiken we dit keer licht.
ILLUSTRATIE: VAN TUINHEK TOT VOORDEUR: EEN VEILIGE SINT-MAARTENROUTE MET LICHT EN GROEN

Veiligheid gaat vóór sfeer
Een tuin vol lampionnen ziet er prachtig uit, maar op Sint-Maarten lopen er kinderen rond die de omgeving niet altijd goed kennen.
Daarom moet de route naar de deur vooral veilig blijven.
Zorg dat looppaden vrij zijn van losse potten, kabels, gereedschap, speelgoed en andere voorwerpen waar iemand in het donker over kan struikelen.
Let ook op laaghangende takken.
Een tak die overdag nauwelijks opvalt, kan voor een kind met een lampion in het donker behoorlijk vervelend zijn.
Natte bladeren verdienen extra aandacht. Een dunne laag herfstbladeren kan mooi ogen naast het pad, maar op het looppad zelf kunnen natte bladeren glad worden.
Gebruik natuurlijke decoratie daarom vooral naast de looproute.
Niet erop.
Kaarsen of ledverlichting?
Voor decoraties waar kinderen dichtbij komen, is ledverlichting meestal de praktischste keuze.
Moderne ledkaarsen kunnen verrassend sfeervol flikkeren en geven geen open vlam.
Dat is vooral handig bij:
- papieren lampionnen;
- droog blad;
- gedroogde grassen;
- houten decoraties;
- lage lantaarns;
- plekken waar kinderen voorbijlopen.
Wil je toch echte kaarsen gebruiken, plaats ze dan uitsluitend in daarvoor geschikte, stabiele en goed afgesloten houders en ver genoeg van brandbaar materiaal en de looproute.
Bij een kinderfeest geldt wat Florenia betreft een eenvoudige regel:
een iets minder romantisch lichtje is altijd beter dan een onveilige open vlam.
ILLUSTRATIE: VEILIG SINT-MAARTEN VIEREN: LEDLICHT, VRIJE LOOPROUTE EN DECORATIE NAAST HET PAD

De lampion blijft de ster van de avond
Hoe mooi je de tuin ook aankleedt, voor kinderen draait Sint-Maarten natuurlijk vooral om de lampion.
En juist daar liggen ontzettend veel mogelijkheden om natuurlijke materialen te gebruiken.
Een eenvoudige papieren lampion kan worden versierd met silhouetten van bladeren.
Gedroogde bladeren kunnen als inspiratie dienen voor patronen.
Je kunt herfstkleuren gebruiken zoals geel, oranje, rood, bruin en groen.
Of maak juist een lampion met een plantenthema.
Denk aan uitgesneden bladeren, bloemen, paddenstoelen of takken.
Wanneer het licht daar van binnenuit doorheen schijnt, worden zelfs eenvoudige vormen ineens bijzonder.
ILLUSTRATIE: NATUURLIJKE SINT-MAARTENLAMPIONNEN MET BLADEREN, BLOEMEN EN HERFSTVORMEN

Samen verzamelen maakt de voorbereiding onderdeel van het feest
Een van de leukste dingen aan natuurlijke Sint-Maartendecoratie is dat je niet alles hoeft te kopen.
Ga vooraf samen naar buiten.
Zoek mooie gevallen bladeren.
Verzamel een paar dennenappels.
Bekijk verschillende vormen van takjes.
Zoek bladeren met opvallende nerven.
Kinderen kunnen vervolgens zelf bepalen welke materialen ze mooi vinden.
Daarmee wordt de voorbereiding meer dan alleen knutselen aan tafel.
Het begint al tijdens een wandeling door de tuin, het park of het bos.
Let daarbij wel op wat je verzamelt. Gebruik bij voorkeur materiaal dat al op de grond ligt en verzamel niet zomaar planten, takken of andere natuurlijke materialen op plekken waar dat niet is toegestaan.
En laat bijzondere paddenstoelen gewoon staan.
Die zijn buiten waarschijnlijk veel mooier dan in een knutselwerk.
ILLUSTRATIE: SAMEN HERFSTMATERIALEN VERZAMELEN VOOR SINT-MAARTEN

Van herfstdecoratie naar Sint-Maarten
Heb je in oktober al een herfsthoek bij de voordeur gemaakt?
Dan hoef je voor Sint-Maarten waarschijnlijk nauwelijks opnieuw te beginnen.
Pompoenen, houten kisten, manden, herfstplanten en siergrassen kunnen gewoon blijven staan.
Het belangrijkste verschil is licht.
Voeg lampionnen of lantaarns toe en dezelfde herfstdecoratie krijgt ineens een compleet andere uitstraling.
Dat maakt Sint-Maarten bovendien een mooie overgang tussen de uitbundige kleuren van de herfst en de donkere weken richting winter.
Overdag zie je planten, bladeren en natuurlijke materialen.
Zodra de avond valt, nemen de lichtjes het over.
ILLUSTRATIE: DEZELFDE VOORDEUR OVERDAG EN TIJDENS SINT-MAARTENAVOND

Welke planten zijn rond Sint-Maarten nog mooi?
Sint-Maarten valt op 11 november. Dat betekent dat de tuin zich al duidelijk in de overgang naar de winter bevindt.
Veel zomerbloeiers zijn verdwenen en bladverliezende planten hebben hun herfstkleur gehad of zijn al grotendeels kaal. Toch hoeft een entree, balkon of voortuin in november absoluut niet kleurloos te zijn.
Sterker nog: voor Sint-Maartendecoratie zijn juist planten interessant die in deze periode structuur, blad, bessen, bloemen of een mooi wintersilhouet bieden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- winter- en herfstheide;
- klimop;
- siergrassen;
- kleine groenblijvende heesters;
- Skimmia;
- Gaultheria of bergthee;
- sierkool;
- winterviolen;
- compacte coniferen.
Niet iedere plant is voor iedere standplaats of pot geschikt. Kijk daarom altijd naar licht, vocht, winterhardheid en de uiteindelijke grootte.
Voor de sfeer rond Sint-Maarten is vooral de combinatie van verschillende structuren interessant.
Fijn blad naast grove bladeren.
Een siergras naast een compacte plant.
Donkergroen naast rood of paars.
En daar tussendoor het warme licht van een lantaarn.
ILLUSTRATIE: PLANTEN VOOR EEN SFEERVOLLE SINT-MAARTENENTREE IN NOVEMBER

Heide: klein, kleurrijk en perfect voor potten
Heide past bijna vanzelf bij november.
De compacte planten nemen weinig ruimte in en zijn daardoor gemakkelijk te verwerken in bakken, manden en potten. Afhankelijk van de gekozen soort en cultivar zijn er tinten van wit en zachtroze tot paars en rood.
Dat maakt heide bijzonder geschikt om een overgang te creëren tussen het groen van planten en de warme herfstkleuren van Sint-Maartendecoratie.
Zet bijvoorbeeld enkele heideplanten in een brede pot en combineer ze met klimop die over de rand mag groeien.
Plaats daarnaast een donkere lantaarn.
Meer heb je eigenlijk al niet nodig.
Wie verschillende potten gebruikt, kan bovendien met hoogte spelen. Zet niet alles op één lijn, maar combineer bijvoorbeeld een lage schaal met een middelgrote pot en een hogere plantenbak.
Daardoor ontstaat vanzelf een gelaagd geheel.
Klimop zorgt voor verbinding
Klimop is misschien niet de eerste plant waaraan je denkt bij feestelijke decoratie, maar juist bij natuurlijke herfststyling is hij ontzettend bruikbaar.
Het blad blijft groen en de lange ranken kunnen visueel verschillende onderdelen met elkaar verbinden.
Laat een rank bijvoorbeeld over de rand van een plantenbak vallen.
Of gebruik enkele afgeknipte ranken uit je eigen tuin — wanneer dat verantwoord kan — in een natuurlijke krans of tafelstuk.
Daarmee voorkom je dat alle onderdelen eruitzien als losse decoraties die toevallig naast elkaar zijn gezet.
Groen werkt dan bijna als een lint door de compositie.
ILLUSTRATIE: HEIDE, KLIMOP EN LANTAARNS: EEN EENVOUDIGE SINT-MAARTENCOMBINATIE VOOR IN POT

Siergrassen hoeven in november niet perfect groen te zijn
Bij siergrassen maken we een belangrijk onderscheid.
Sommige soorten blijven groen of grotendeels groen, terwijl andere in het najaar verkleuren en uiteindelijk bovengronds verdrogen.
Maar voor Sint-Maarten hoeft dat laatste helemaal geen nadeel te zijn.
Juist goudbruine grassprieten en uitgebloeide pluimen kunnen prachtig oplichten wanneer er een lantaarn naast staat. Ze bewegen bovendien in de wind, waardoor het licht en de schaduwen voortdurend veranderen.
Een plant hoeft in november dus niet meer frisgroen te zijn om sierwaarde te hebben.
Een groot siergras met strogele pluimen kan juist veel beter bij de sfeer passen dan een felbloeiende zomerplant.
Laat mooie, stevige halmen daarom gerust staan wanneer de soort en situatie dat toelaten. Veel siergrassen behouden ook later in het seizoen een aantrekkelijk silhouet.
ILLUSTRATIE: SIERGRASSEN BIJ LANTAARNLICHT: GROEN, GOUD EN WINTERSILHOUET

Werk met drie hoogtes
Een eenvoudige truc voor planten bij de voordeur is werken met laag, midden en hoog.
Bijvoorbeeld:
Laag: heide, winterviool, sierkool of een lage bodembedekkende plant.
Midden: een compacte groenblijvende plant of kleine heester.
Hoog: siergras, een smalle conifeer of een andere verticale plant die bij de standplaats past.
Daar kun je vervolgens een vierde element aan toevoegen:
licht.
Plaats dat bewust lager dan de hoogste beplanting.
Zo verlicht de lantaarn niet alleen zichzelf, maar worden ook bladeren, grassprieten en takken van onderaf zichtbaar.
Dat geeft 's avonds veel meer diepte dan wanneer alle verlichting op ooghoogte hangt.
En omdat Sint-Maarten juist na zonsondergang wordt gevierd, mag je de plantencompositie eigenlijk op twee manieren beoordelen:
Hoe ziet hij er overdag uit?
en:
Wat gebeurt ermee zodra de lampionnen en lantaarns aangaan?
ILLUSTRATIE: LAAG, MIDDEN, HOOG EN LICHT: DE VIER LAGEN VAN EEN SINT-MAARTENPLANTENCOMPOSITIE

Ook zonder voortuin kun je Sint-Maarten groen vieren
Niet iedereen heeft een voortuin.
Een balkon, klein terras of zelfs alleen een stukje naast de voordeur is voldoende.
Bij weinig ruimte wordt verticale decoratie belangrijker.
In plaats van vijf plantenpotten naast elkaar kun je bijvoorbeeld één grotere pot gebruiken met verschillende hoogtes.
Een krans aan de deur neemt helemaal geen vloeroppervlak in.
Een lampion kan worden opgehangen.
En een kleine lantaarn past vaak nog naast de deur.
Voor een balkon geldt hetzelfde principe.
Gebruik de bestaande planten als uitgangspunt en voeg slechts een paar tijdelijke Sint-Maartenelementen toe.
Een lichtsnoer langs de balustrade, een lampion op een veilige plaats en één mooie herfstcompositie kunnen al genoeg zijn.
Let bij balkons extra op wind.
Losse papieren decoraties, bladeren en lichte objecten kunnen bij een novemberwind gemakkelijk wegwaaien. Bevestig decoratie daarom stevig en hang niets zo op dat het bij wind tegen ramen, buren of voorbijgangers kan slaan.
ILLUSTRATIE: SINT-MAARTEN OP EEN KLEIN BALKON OF BIJ EEN COMPACTE VOORDEUR

Eén grote pot kan genoeg zijn
Heb je echt weinig ruimte?
Maak dan één Sint-Maartenpot.
Neem een ruime plantenbak en bouw daarin een kleine novembercompositie.
Gebruik een plant met hoogte als achtergrond, plaats daarvoor lagere planten en laat eventueel iets over de rand hangen.
Naast de pot komt één lantaarn met ledlicht.
Je kunt vervolgens een paar dennenappels of decoratieve herfstmaterialen rondom de basis leggen.
Het voordeel is dat alles als één geheel oogt.
En na Sint-Maarten hoef je niet de complete entree opnieuw in te richten. Haal de tijdelijke decoraties en lampion weg en de plantencompositie kan, afhankelijk van de gebruikte soorten, gewoon als herfst- of winterdecoratie blijven staan.
Een natuurlijke krans voor de voordeur
Een krans is ideaal wanneer je weinig ruimte hebt, maar toch onmiddellijk wilt laten zien dat de entree voor Sint-Maarten is aangekleed.
De basis kan heel eenvoudig blijven.
Denk aan een krans van takken waaraan je natuurlijke materialen toevoegt.
Bijvoorbeeld:
- verschillende bladeren;
- kleine dennenappels;
- gedroogde zaaddozen;
- dunne takjes;
- een beetje groen;
- bessenachtige decoratie;
- een eenvoudig lint.
Je hoeft de volledige krans niet dicht te stoppen.
Een gedeeltelijk open krans waarbij een deel van de takken zichtbaar blijft, kan juist heel natuurlijk ogen.
En omdat Sint-Maarten om licht draait, kun je eventueel een klein batterijgevoed ledlichtsnoer in de krans verwerken, mits het geschikt is voor de plaats waar je het gebruikt en stevig is bevestigd.
ILLUSTRATIE: DIY SINT-MAARTENKRANS MET TAKKEN, BLADEREN, GROEN EN WARM LEDLICHT

DIY: maak een bladerenlampion
Een van de eenvoudigste natuurlijke knutselideeën voor Sint-Maarten is een lampion waarin bladeren de hoofdrol spelen.
Daarvoor heb je geen ingewikkelde materialen nodig.
Verzamel eerst een aantal mooie, relatief platte herfstbladeren.
Laat vochtige bladeren goed drogen.
Vervolgens kun je de vormen gebruiken om een transparant of lichtdoorlatend oppervlak te versieren. Het hoeft daarbij niet eens noodzakelijk om echte bladeren te gaan: kinderen kunnen ook de omtrek natekenen of een blad gebruiken als sjabloon.
Vooral bladeren met een herkenbare vorm werken mooi.
Wanneer het licht aangaat, worden de nerven en silhouetten zichtbaar.
Gebruik voor een zelfgemaakte papieren lampion geen echte kaars.
Een klein ledlampje is hiervoor veel geschikter.
Zo kunnen kinderen hun eigen ontwerp daadwerkelijk meenemen zonder dat papier, gedroogde bladeren en open vuur bij elkaar komen.
ILLUSTRATIE: DIY BLADERENLAMPION IN VIJF EENVOUDIGE STAPPEN

DIY: maak een lichtpotje voor bij de voordeur
Niet ieder knutselproject hoeft mee tijdens de lampionnentocht.
Je kunt ook kleine lichtpotjes maken die bij de voordeur blijven staan.
Gebruik daarvoor bijvoorbeeld een glazen pot die je aan de buitenkant decoreert met doorschijnend papier, bladvormen of andere herfstmotieven.
Plaats er een ledlichtje in.
Kinderen kunnen ieder hun eigen potje maken en die vervolgens tussen de planten zetten.
Bij drie of vier verschillende ontwerpen ontstaat een kleine verzameling lichtjes.
Het leuke is dat imperfectie hier juist werkt.
Het ene kind maakt misschien een keurig bladpatroon.
Het andere plakt alles door elkaar.
Wanneer het donker wordt en alle lichtjes samen aangaan, vormt het toch één geheel.
Plaats glazen potten wel op een stabiele plek naast de looproute, zodat ze niet kunnen worden omgestoten.
ILLUSTRATIE: VAN LEGE GLAZEN POT NAAR SINT-MAARTENLICHTJE TUSSEN DE PLANTEN

Maak een miniatuur Sint-Maartentuintje
Voor kinderen die graag met planten en natuurlijke materialen bezig zijn, kunnen we nog een stap verder gaan.
Neem een lage schaal of ruime plantenbak en maak daarin een klein herfstlandschap.
Gebruik bijvoorbeeld mosachtige structuren, kleine takjes, stenen, dennenappels en geschikte kleine planten. Maak tussen de materialen een klein pad en plaats aan het einde een miniatuurlantaarn met ledlicht.
Het hoeft geen realistisch landschap te worden.
Het gaat om het bouwen.
Een takje kan ineens een boom zijn.
Een steen wordt een rots.
Een laagje bladeren vormt een bosbodem.
En een klein lampje verandert het geheel zodra het donker wordt.
Eigenlijk is het een miniatuurtuin voor Sint-Maarten.
Dat sluit bovendien mooi aan bij iets wat we bij Florenia vaker doen: kinderen niet alleen naar planten laten kijken, maar ze zelf laten ontdekken hoe je met groen, vorm en natuurlijke materialen een kleine omgeving kunt maken.
ILLUSTRATIE: EEN MINIATUUR SINT-MAARTENTUINTJE MET PLANTEN, TAKJES, STENEN EN EEN KLEIN LICHTJE

Laat kinderen hun eigen stukje van de entree ontwerpen
Wanneer kinderen oud genoeg zijn, kun je ze ook ieder een klein gedeelte van de Sint-Maartendecoratie geven.
Niet letterlijk de hele voortuin. 😉
Geef bijvoorbeeld één plantenpot, mand of houten kist als basis.
Daar mogen ze vervolgens zelf een compositie rond maken.
Welke bladeren passen erbij?
Waar komt het lichtje?
Willen ze een pompoen gebruiken?
Een dennenappel?
Een zelfgemaakte lampion?
Op die manier wordt de entree niet alleen iets wat volwassenen mooi hebben gestyled.
Er ontstaat een plek waaraan de kinderen zelf hebben meegewerkt.
En juist bij Sint-Maarten past dat goed.
Het feest hoeft niet perfect gestyled te zijn.
Het mag zichtbaar gemaakt, verzameld en beleefd zijn.
ILLUSTRATIE: KINDEREN MAKEN HUN EIGEN GROENE SINT-MAARTENHOEK BIJ DE VOORDEUR

Hergebruik wat je al hebt
Voor één avond hoef je geen complete verzameling nieuwe decoraties te kopen.
Kijk eerst eens wat er al aanwezig is.
Een oude houten kist kan een verhoging worden.
Een mand wordt een plantenhouder.
Glazen potten veranderen in lichtjes.
Een bestaande herfstkrans kan met één klein lichtsnoer geschikt worden gemaakt voor Sint-Maarten.
En de plantenpotten die er toch al staan, vormen de basis.
Zelfs natuurlijke materialen kunnen na afloop opnieuw worden gebruikt of terugkeren naar de tuin, afhankelijk van wat het is en hoe het is toegepast.
Dat maakt de decoratie niet alleen goedkoper, maar vaak ook mooier.
Want wanneer alles splinternieuw en perfect bij elkaar gekocht is, kan een entree snel als een etalage gaan voelen.
Sint-Maarten mag juist een beetje huiselijk zijn.
Een zelfgemaakte lampion tussen bestaande planten heeft vaak veel meer karakter dan een complete kant-en-klare decoratieset.
ILLUSTRATIE: HERGEBRUIKEN VOOR SINT-MAARTEN: VAN MAND, POT EN GLAZEN POTJE NAAR SFEERVOLLE DECORATIE

Wat geef je aan de deur?
Voor veel kinderen hoort er na het zingen natuurlijk iets lekkers bij.
Snoep is de klassieker, maar je hoeft niet uitsluitend voor één grote schaal met dezelfde traktaties te kiezen. Een kleine mix maakt het vaak leuker.
Denk bijvoorbeeld aan individueel verpakte lekkernijen, kleine koekjes of andere eenvoudige traktaties die gemakkelijk uit te delen zijn. Houd er rekening mee dat kinderen allergieën of dieetwensen kunnen hebben. Wanneer je verschillende opties aanbiedt, is het handig ze duidelijk van elkaar gescheiden te houden en de originele verpakking beschikbaar te hebben wanneer daarop ingrediënten en allergenen staan.
Je kunt daarnaast een klein alternatief aanbieden voor kinderen die geen snoep willen of mogen.
Dat hoeft niets groots te zijn.
Een stickervelletje, potlood, klein kleurplaatje of ander eenvoudig cadeautje kan al voldoende zijn.
Sint-Maarten draait uiteindelijk niet om de waarde van wat er wordt uitgedeeld.
Het gaat om het moment aan de deur: zingen, geven en delen.
ILLUSTRATIE: DE SINT-MAARTENDEUR: EEN SCHAAL MET TRAKTATIES EN EEN PAAR KLEINE ALTERNATIEVEN

Kun je ook iets groens uitdelen?
Voor Florenia ligt de gedachte natuurlijk voor de hand: kunnen we van een traktatie ook iets groens maken?
Dat kan, maar hierbij is enige voorzichtigheid verstandig.
Een zakje zaden klinkt bijvoorbeeld leuk, maar niet iedere plant is geschikt voor iedere tuin, ieder balkon of iedere omgeving. Bovendien wil je geen plantmateriaal uitdelen waarvan kinderen of ouders niet weten wat het is.
Wil je toch een groen element toevoegen, dan is een klein natuur- of plantenkaartje een eenvoudiger idee.
Bijvoorbeeld met een opdracht:
“Zoek morgen drie verschillende herfstbladeren.”
Of:
“Kun jij ontdekken welke planten in jouw straat in november nog groen zijn?”
Of:
“Bekijk een gevallen blad eens van dichtbij. Kun je de nerven volgen?”
Zo geef je niet noodzakelijk een plant weg, maar wel een aanleiding om buiten naar groen te kijken.
En dat past eigenlijk heel mooi bij Sint-Maarten.
ILLUSTRATIE: EEN GROENE SINT-MAARTENTRAKTATIE: KLEIN CADEAUTJE MET NATUUR- EN PLANTENOPDRACHT

Vergeet huisdieren niet
Een avond waarop regelmatig de deurbel gaat, kinderen voor de deur staan en buiten overal lichtjes bewegen, kan voor huisdieren heel anders zijn dan voor mensen.
Een hond kan enthousiast worden van iedere bezoeker.
Een kat kan juist schrikken van het geluid.
Daarom is het verstandig vooraf te bedenken waar je huisdier tijdens het drukste gedeelte van de avond verblijft.
Zorg dat dieren niet ongemerkt door een vaak geopende voordeur naar buiten kunnen lopen.
Let ook op decoratie.
Sommige planten en natuurlijke materialen kunnen bij opname ongeschikt of schadelijk zijn voor huisdieren. Hetzelfde geldt voor bepaalde decoratieve bessen, plantenonderdelen en andere materialen. Plaats onbekende of mogelijk schadelijke materialen daarom buiten bereik van dieren die eraan kunnen knabbelen.
Ook snoep hoort daar vanzelfsprekend bij.
Vooral chocolade en producten met bepaalde zoetstoffen kunnen gevaarlijk zijn voor honden. Laat de Sint-Maartenschaal daarom niet onbeheerd op een plek staan waar een huisdier erbij kan.
ILLUSTRATIE: SINT-MAARTEN MET HUISDIEREN: VEILIGE VOORDEUR, DECORATIE EN TRAKTATIES

Denk ook aan dieren die buiten leven
Een tuin is in november niet leeg.
Tussen bladeren, planten, struiken en andere beschutte plekken kunnen allerlei kleine dieren zitten.
Dat is nog een reden om niet de volledige tuin voor één avond compleet leeg te maken.
Een laag bladeren onder struiken kan bijvoorbeeld gewoon blijven liggen wanneer die geen gevaar vormt voor de looproute.
Ook uitgebloeide planten en siergrassen hoeven niet automatisch te verdwijnen omdat er bezoek komt. In onze gids over de tuin voorbereiden op het najaar lees je waarom niet alles in de herfst hoeft te worden opgeruimd.
De belangrijkste scheiding is eenvoudig:
de looproute houden we netjes en veilig; de rest van de tuin mag tuin blijven.
Zo ontstaat bovendien een veel natuurlijkere Sint-Maartensfeer.
Niet alles hoeft aangeharkt, weggeknipt en versierd te worden.
ILLUSTRATIE: EEN SINT-MAARTENTUIN MET RUIMTE VOOR MENSEN ÉN TUINDIEREN

En dan regent het op 11 november...
November zou november niet zijn als het weer niet meewerkte.
Regen, wind en kou kunnen een zorgvuldig voorbereide Sint-Maartenavond behoorlijk veranderen.
Maar dat betekent niet dat alle decoratie naar binnen moet.
Begin met de onderdelen die kwetsbaar zijn.
Papieren lampionnen moeten tegen vocht worden beschermd. Elektrische verlichting die buiten wordt gebruikt, moet daadwerkelijk geschikt zijn voor buitengebruik. Plaats decoraties stevig zodat ze niet bij een windvlaag over het pad waaien.
Let opnieuw extra op natte bladeren.
Een paar herfstbladeren naast een plantenpot zien er prachtig uit.
Een natte laag bladeren op een tegelpad is een ander verhaal.
Maak vlak voordat de kinderen komen daarom nog één korte ronde van het tuinhek naar de voordeur.
Is het pad vrij?
Staan de lantaarns stevig?
Hangen takken niet in de weg?
Zijn kabels veilig weggewerkt?
Kan er ergens water of modder voor gladheid zorgen?
Vijf minuten controleren kan veel verschil maken.
ILLUSTRATIE: SINT-MAARTEN BIJ REGEN EN WIND: ZO HOUD JE DE ENTREE SFEERVOL EN VEILIG

Maak een kleine droge plek bij de deur
Heb je een afdak, portiek of overdekte entree?
Gebruik die ruimte dan slim.
Kinderen hoeven daar misschien maar een halve minuut te staan, maar tijdens een regenbui is dat ineens een fijne plek.
Houd het gedeelte direct voor de deur daarom relatief leeg.
De mooiste grote plantenpot hoeft niet precies te staan waar vier kinderen met lampionnen proberen te schuilen.
Plaats decoratie liever aan de zijkanten en laat het midden vrij.
Daarmee komen we opnieuw bij hetzelfde principe dat door deze hele gids loopt:
decoreren rond de ruimte, niet ten koste van de ruimte.
Wat doe je na 11 november met alle decoratie?
Een van de voordelen van natuurlijke Sint-Maartendecoratie is dat je na 11 november niet met een complete verzameling waardeloze feestversiering hoeft te blijven zitten.
De planten blijven natuurlijk gewoon planten.
Heide, klimop, siergrassen en andere geschikte herfst- of winterplanten kunnen onderdeel blijven van de entree.
Lantaarns kunnen later opnieuw worden gebruikt.
Manden en potten krijgen hun oorspronkelijke functie terug.
Houten kistjes kunnen worden opgeborgen.
En veel natuurlijke materialen kunnen, afhankelijk van hun herkomst en toepassing, opnieuw in de tuin worden gebruikt of op een passende manier worden verwerkt.
Verwijder wel draad, lint, lijm, verf, batterijen, kunststof, glitter en andere decoratiematerialen voordat natuurlijk materiaal naar compost of tuin gaat.
Een dennenappel waaraan kunststof decoratie is gelijmd, hoort bijvoorbeeld niet ineens bij het tuinafval alleen omdat de basis natuurlijk is.
ILLUSTRATIE: NA SINT-MAARTEN: PLANTEN BLIJVEN, DECORATIE WORDT HERGEBRUIKT EN NATUURLIJKE MATERIALEN WORDEN GESCHEIDEN

Van Sint-Maarten naar winter
Er zit nog een voordeel aan een groene basis.
Je hoeft de entree na 11 november niet volledig opnieuw op te bouwen.
Haal de uitgesproken Sint-Maartenelementen weg en laat de planten, potten, manden en neutrale verlichting staan.
Een paar weken later kan dezelfde basis worden aangepast voor de winterperiode.
De oranje herfstaccenten verdwijnen langzaam.
Groenblijvende takken en tuinplanten krijgen meer nadruk.
Warme verlichting kan blijven.
En zo verandert een novemberentree geleidelijk mee met het seizoen.
Dat is niet alleen praktisch.
Het zorgt er ook voor dat je huis niet iedere paar weken een compleet andere verzameling decoraties nodig heeft.
Eén goede groene basis kan meerdere seizoensmomenten dragen.
ILLUSTRATIE: VAN SINT-MAARTEN NAAR WINTER: DEZELFDE GROENE ENTREE IN TWEE SEIZOENSMOMENTEN

Sint-Maarten in een grote voortuin
Tot nu toe hebben we vooral rond de voordeur gewerkt.
Maar bij een grotere voortuin kun je de beleving verder uitbreiden.
Kies dan niet voor decoratie op iedere vierkante meter.
Werk liever met enkele duidelijke punten.
Bij het tuinhek begint de route met een lichtpunt.
Halverwege staat bijvoorbeeld een opvallend siergras of een groep planten die zacht wordt uitgelicht.
Bij een bocht of splitsing kan opnieuw een lantaarn staan.
En de sterkste concentratie van licht en decoratie bevindt zich bij de voordeur.
Daardoor ontstaat een natuurlijke opbouw:
straat → tuinhek → tuinpad → entree → voordeur.
Kinderen hoeven niet bewust te begrijpen waarom dat prettig voelt.
De inrichting wijst vanzelf de weg.
En juist met planten kun je die route veel zachter vormgeven dan met een lange rij identieke lampen.
ILLUSTRATIE: EEN GROTE VOORTUIN VOOR SINT-MAARTEN: VAN STRAAT TOT VERLICHTE VOORDEUR

Een kleine tuin hoeft niet minder sfeervol te zijn
Bij een kleine voortuin doen we eigenlijk het tegenovergestelde.
Niet méér toevoegen om ruimtegebrek te compenseren.
Juist minder.
Kies één mooie plantencompositie.
Eén opvallende lampion.
Een paar warme lichtpunten.
En eventueel een krans aan de deur.
Wanneer alle onderdelen dicht bij elkaar staan, ontstaat vanzelf voldoende sfeer.
Een veelgemaakte fout bij kleine ruimtes is dat ieder vrij hoekje wordt gevuld.
Daardoor verdwijnen juist de afzonderlijke planten en decoraties in de drukte.
Laat dus ook lege ruimte bestaan.
Dat geeft de belangrijkste onderdelen meer aandacht.
De Florenia Sint-Maartencheck
Vlak voordat de eerste lampionnen in de straat verschijnen, kun je de entree nog één keer nalopen.
De route
Is het pad van straat of tuinhek naar voordeur vrij? Zijn losse potten, kabels en andere obstakels weggehaald? Liggen er geen gladde natte bladeren op de belangrijkste looproute?
Het licht
Werken de lampionnen, ledkaarsen en lantaarns? Staat alles stabiel? Is buitenverlichting geschikt voor de omstandigheden waarin je die gebruikt?
De planten
Staan potten stevig? Hangen er geen takken over het pad? Zijn mogelijk ongeschikte planten of materialen buiten bereik van kinderen en huisdieren geplaatst?
De decoratie
Kan er niets gemakkelijk omwaaien? Zijn papieren onderdelen beschermd tegen regen? Staat brandbaar materiaal niet bij open vuur?
De voordeur
Is er voldoende ruimte voor meerdere kinderen tegelijk? Kun je de deur gemakkelijk openen? Kan een huisdier niet ongemerkt ontsnappen?
De traktaties
Staan ze klaar? Zijn verschillende soorten eventueel van elkaar gescheiden? Is de verpakking met ingrediënten of allergenen nog beschikbaar wanneer dat relevant is?
En het belangrijkste:
Doe de buitenlampen en lantaarns aan voordat de eerste kinderen arriveren.
Vanaf dat moment hoeft de entree niet meer perfect te zijn.
Hij moet vooral warm, veilig en uitnodigend voelen.
ILLUSTRATIE: DE COMPLETE FLORENIA SINT-MAARTENCHECK

Een feest van licht, groen en samen delen
Sint-Maarten hoeft geen groot decoratieproject te worden.
Misschien is dat juist een deel van de charme.
Een donkere novemberavond.
Een paar planten bij de voordeur.
Herfstbladeren onder een struik.
Een lantaarn die tussen siergrassen schijnt.
Zelfgemaakte lampionnen die langzaam door de straat bewegen.
En kinderen die voor de deur een liedje zingen.
Met planten en natuurlijke materialen kun je die sfeer versterken zonder dat de tuin verandert in een tijdelijk decor.
Gebruik wat er al groeit.
Hergebruik wat je al hebt.
Voeg licht toe waar het iets bijdraagt.
Houd de route veilig.
En laat kinderen vooral zelf iets maken.
Want uiteindelijk gaat Sint-Maarten niet om de mooiste voordeur van de straat.
Het oude verhaal achter het feest draait om delen.
En misschien is dat juist waarom een eenvoudige, warme en groene Sint-Maartenavond zo goed past bij deze tijd van het jaar.
Wanneer buiten steeds meer planten hun winterrust ingaan en de dagen donkerder worden, brengen kleine lichtjes voor één avond leven in de straat.
ILLUSTRATIE: SINT-MAARTENAFSLUITING: EEN DONKERE NOVEMBERSTRAAT VOL LAMPIONNEN, GROEN EN WARME LICHTJES
